terug

Oude uitdrukkingen en gezegden in het Papiaments

Door redactie op woensdag 4 april 2018

perodenPapiaments is rijk aan grappige uitdrukkingen en zegswijzen. Veel daarvan stammen nog van vroeger en worden tegenwoordig helaas minder gebruikt. Vaak weet men tegenwoordig niet eens de betekenis van deze (oude) uitdrukkingen en gezegden. Hieronder een paar voorbeelden waarbij de Papiamentse uitdrukking vetgedrukt wordt weergeven.
De letterlijke vertaling in het Nederlands volgt eronder en staat tussen ronde haakjes. Daaronder wordt in cursieve letters het Nederlandse equivalent gegeven.

No sende lus na kas di otro i laga di bo sukú
(Doe geen licht aan in het huis van een ander, terwijl je je eigen huis donker laat)
Verbeter de wereld maar begin bij jezelf.

Esun ku drumi banda di kachó, ta lanta ku pruga
(Wie naast een hond slaapt, staat op met vlooien)
Wie met pek om gaat wordt ermee besmet.

Awa no ta muha makaku dos bes
(Een aap laat zich niet twee keer wassen met het zelfde water)
Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen.

Yuana ku kome leu for di kas ta muri mal morto
(Een leguaan die ver van huis zijn voedsel zoekt, sterft een verschrikkelijke dood)
Wie het gevaar opzoekt, zal erin sterven.

Pushi chikitu tambe sa nister
(Kleine/jonge poesjes kunnen ook niezen)
Kleine potjes hebben ook oren.

Djaka ku trampa a hera no ta kome mas.
(Een rat die uit een val wist te ontkomen, vang je nooit meer)
Door scha en schande wordt men wijs.

Manera e tambú ta bai, asina e sanka tambe mester bai
(De kont moet zich bewegen volgens het ritme van de trom)
Je moet je aanpassen en met de tijd meegaan.

Mas skuma ku chukulati
(Meer schuim dan chocolade/cacao)
Veel geschreeuw maar weinig wol.

Gai bieu ta traha sòpi stèrki
(Van oude hanen kan men sterke soep trekken)
Ervaring komt met de jaren.

No duna e yiu nòmber promé ku e nase
Geef het kind geen naam, voordat het geboren is)
Verdeel de huid niet, voordat de beer geschoten is.

Sali for di panchi kai den kandela
(Vanuit de pan in het vuur vallen)
Van de regen in de drop komen.

E parse hende ku a kome webu di palomba
(Het lijkt wel of hij duiveneieren gegeten heeft)
Hij heeft geen rust in zijn kont.

Bo pakus ta abrí
(Je winkel is open)
Je gulp is open.

Komedo di webu, no sa kon doló sank’i galinya ta hasi
(lemand die een ei op eet weet niet wat de kont van de kip heeft doorstaan)
Weet u wat het Nederlandse equivalent is van deze deze Papiamentse uitdrukking? Plaat dan uw reactie achteraan dit bericht!

Als sluitstuk van deze posting een waar gebeurd verhaal met een bijzondere uitdrukking.

Een lid van de Staten verweet de toenmalige premier, Doktoor Da Costa Gomez, in een Satenvergadering dat nogal wat ministers uit zijn Kabinet aan vriendjespolitiek deden.
‘Dat weet ik’, antwoordde de premier, ‘Pero den kas di puta no tin lugá pa señorita’ (in een bordeel zijn er geen plaatsen voor maagden). Daarmee wilde hij zeggen dat iedere minister op Curaçao aan vriendjespolitiek doet.


Reacties (4) -

Flip
Flip
8-1-2014 21:29:27 #

Ik vind www.baat013.nl een zeer goed verzorgde site met goede en gevarieerde postings. Blij dat de website kon worden behouden na de beeindiging van BAAT op 31 december 2013,

ArtooDtoo
ArtooDtoo
9-1-2014 03:02:35 #

Die kip z'n pijlijke eier-leg-trajest betekend volgens mij: De 1 zijn dood is de ander zijn brood.

Nog 2 oude spreekwoorden:

Tur kuminda ta di kome pero no tur palabra ta die papia. (Al het eten is eetbaar maar niet alle woorden zijn uitspreekbaar. ) " Je tong is zo scherp als een zwaard".

Ku pasenshia nos ta gana Gloria. Met geduld kom je in de hemel. " Bezint eer ge begint".

federico
federico
10-1-2014 13:14:03 #

Beste Baat,

Betekent het misschien dat je een gegeven paard niet in de bek mag kijken?
Bon fin di siman!

Marcel van Tongeren
Marcel van Tongeren
22-1-2014 10:54:11 #

(lemand die een ei op eet weet niet wat de kont van de kip heeft doorstaan) is denk ik: hij heeft de klok horen luiden maar weet niet waar de klepel hangt (=hij weet er wel iets over, maar kent de juiste toedracht niet)

Pingbacks and trackbacks (2)+

Reacties zijn gesloten